أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

457

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

ابو حنيفه 12 : [ ترشك ] دو نوع است . [ يكى ] ترش شيرين است و ديگرى با تلخى همراه است . گلش سرخ‌رنگ است . ابن ماسويه : جانشين [ ترشك ] در بستن شكم ، گل انار يا سماق به وزن برابر است . ( 1 ) . Rumex acetosa L . ، ديوسكوريد ، II ، 114 ؛ سراپيون ، 273 ؛ ابو منصور ، 132 ؛ ابن سينا ، 255 ؛ ميمون ، 150 . ( 2 ) . حموعياثا ، قس . I , Low ، 359 . ( 3 ) . ترشه ( I , Vullers ، 435 و كازرونى ) ؛ نسخهء الف : شخ ( ؟ ) ، احتمالا بايد خواند ترشج . ( 4 ) . نسخهء الف : صرخ‌باى ، II , Vullers ، 270 : سرخ‌پاى . ( 5 ) . السلق البرى - « چغندر دشتى » - ترشك اسفناجى - Rumex patientia L . ؛ عيسى ، 20 158 . ( 6 ) . شهوة الطين ، نك . ابن سينا ، III ، ج 1 ، 631 . ( 7 ) . نسخهء الف : افليمون ، نسخهء فارسى : ايفيليمون ، شايد - پزشك يونانى از معاصران جوان جالينوس باشد ( سارتون ، I ، 308 ) . اما بدون شك همان شخصى را در نظر دارد كه در شمارهء 238 ، يادداشت 2 نام برده شده است . ( 8 ) . نسخهء الف : مخانيقالاما ، بايد خواند مخانيق الماء - « آب‌بند » ؛ نسخهء فارسى : مخانيقا . ( 9 ) . لسان الكلب ، نك . شمارهء 947 . ( 10 ) . ديله ( ؟ ) . ( 11 ) . املى . ( 12 ) . ابو حنيفه ، شمارهء 242 . 353 . حمام 1 - كبوتر به سريانى يونا 2 [ ناميده مىشود ] . ( 1 ) . Columbae ؛ ابن سينا ، 277 ؛ ميمون ، 128 . ( 2 ) . قس . بر بهلول ، 8 842 . 354 . حمر الارض 1 - ؟ ديسقوريدس : اين حيوانى است با پاهاى بسيار ؛ زير كوزه آب است ، اگر به آن دست زنيد ، همچون فندق گرد مىشود . ( 1 ) . در فرهنگ‌هاى فارسى اين كرم را با كرم خاك ( خراطين ) يكى مىدانند ، نك . I , Vullers ، 665 . لكن توصيف بالا اين ادعا را تأييد نمىكند .